Bandhkam Kamgar Mulbhut Vastu Sanch Yojana 2026: अंतर्गत बांधकाम कामगारांच्या पहिल्या दोन मुलांना 22 प्रकारच्या 49 शैक्षणिक वस्तू मिळणार. पात्रता, वस्तूंची यादी, कागदपत्रे आणि GR PDF जाणून घ्या.महाराष्ट्रातील नोंदणीकृत बांधकाम कामगारांच्या मुलांसाठी राज्य शासनाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळामार्फत इयत्ता पहिली ते आठवीमध्ये शिकणाऱ्या पात्र मुलांना शैक्षणिक साहित्याचा मूलभूत वस्तू संच देण्यात येणार आहे.
महाराष्ट्र शासनाच्या कामगार विभागाने 30 ऑक्टोबर 2026 रोजी यासंदर्भात नवीन शासन निर्णय (GR) प्रसिद्ध केला आहे. या निर्णयानुसार पात्र बांधकाम कामगारांच्या पहिल्या दोन पाल्यांना 22 प्रकारच्या एकूण 49 वस्तूंचा संच देण्यास प्रशासकीय व वित्तीय मान्यता देण्यात आली आहे.
Table of Contents
या संचामध्ये शाळेची बॅग, वह्या, ड्रॉईंग बुक, पेन, पेन्सिल बॉक्स, छत्री, रेनकोट, सोलर लॅम्प, फोल्डिंग अभ्यास टेबल, कॅल्क्युलेटर यांसारख्या उपयुक्त वस्तूंचा समावेश आहे. या लेखात योजनेची पात्रता, सर्व 22 वस्तूंची यादी, आवश्यक कागदपत्रे आणि अर्जाबाबतची अधिकृत स्थिती जाणून घेऊया.
Bandhkam Kamgar Mulbhut Vastu Sanch Yojana 2026 योजना म्हणजे काय?
महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळामार्फत नोंदणीकृत सक्रिय बांधकाम कामगार आणि त्यांच्या कुटुंबांसाठी विविध कल्याणकारी योजना राबविल्या जातात. त्याच सुधारित शैक्षणिक सहाय्य योजनेअंतर्गत पहिली ते आठवीमध्ये शिकणाऱ्या पात्र मुलांना शैक्षणिक साहित्याचा संच देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.
Bandhkam Kamgar Mulbhut Vastu Sanch Yojana 2026 योजनेचा मुख्य उद्देश बांधकाम कामगारांच्या मुलांना शिक्षणासाठी आवश्यक असणाऱ्या मूलभूत वस्तू उपलब्ध करून देणे हा आहे. या योजनेत थेट पैसे देण्याऐवजी वस्तूंचा संच दिला जाणार आहे. याला शासन निर्णयात DBT in Kind असे म्हटले आहे.
नवीन शासन निर्णयाची माहिती
| योजनेचे नाव | मूलभूत वस्तू संच सहाय्य योजना |
| इंग्रजी नाव | Basic Item Kit Scheme |
| विभाग | महाराष्ट्र शासन, कामगार विभाग |
| अंमलबजावणी संस्था | महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळ |
| GR दिनांक | 30 ऑक्टोबर 2026 |
| GR क्रमांक | इबांका-1026/प्र.क्र.145/काम-7 |
| लाभार्थी | नोंदणीकृत सक्रिय बांधकाम कामगारांची पहिली दोन मुले |
| शैक्षणिक पात्रता | इयत्ता पहिली ते आठवी |
| वस्तूंचे प्रकार | 22 प्रकार |
| एकूण वस्तू | 49 नग |
बांधकाम कामगारांच्या मुलांना कोणत्या 22 वस्तू मिळणार?
शासन निर्णयामध्ये विद्यार्थ्यांना देण्यात येणाऱ्या 22 प्रकारच्या वस्तूंची यादी निश्चित करण्यात आली आहे. या संचामध्ये अभ्यासाचे साहित्य, लेखन साहित्य, पावसाळ्यात उपयोगी वस्तू आणि घरी अभ्यास करण्यासाठी आवश्यक साहित्य समाविष्ट आहे.
मूलभूत वस्तू संचातील संपूर्ण यादी (मूलभूत वस्तू संच सहाय्य योजना)
| अ.क्र. | वस्तूचे नाव | संख्या (नग) |
|---|---|---|
| 1 | पाण्याची बाटली | 1 |
| 2 | थंड / गरम पाण्याचे थर्मास | 1 |
| 3 | टिफिन बॉक्स | 1 |
| 4 | छत्री | 1 |
| 5 | रेनकोट | 1 |
| 6 | परीक्षेसाठीचे पॅड | 1 |
| 7 | लाँग बुक (वह्या) | 18 |
| 8 | ड्रॉईंग बुक | 8 |
| 9 | बॉल पेन बॉक्स | 1 |
| 10 | पेन्सिल बॉक्स | 2 |
| 11 | भूमितीचा कंपास | 1 |
| 12 | ऑईल पेस्टल्स | 2 |
| 13 | पोस्टर कलर | 1 |
| 14 | ब्रश संच | 1 |
| 15 | प्लास्टिक पट्टी | 2 |
| 16 | सोलर लॅम्प | 1 |
| 17 | कॅल्क्युलेटर | 1 |
| 18 | फोल्डिंग अभ्यास टेबल | 1 |
| 19 | व्हाईट बोर्ड (2 मार्करसह) | 1 |
| 20 | गजराचे घड्याळ | 1 |
| 21 | शाळेची बॅग | 1 |
| 22 | किट बॅग | 1 |
| एकूण | 49 नग |
महत्त्वाची टीप: या संचामध्ये 22 वेगवेगळ्या प्रकारच्या वस्तू आहेत. मात्र काही वस्तू एकापेक्षा जास्त संख्येने दिल्या जाणार असल्यामुळे एकूण संख्या 49 नग होते. उदाहरणार्थ, 18 वह्या आणि 8 ड्रॉईंग बुक यांचा समावेश आहे.
मूलभूत वस्तू संच सहाय्य योजना लाभ कोणाला मिळणार?
30 ऑक्टोबर 2026 च्या शासन निर्णयानुसार महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाकडे नोंदणीकृत आणि सक्रिय (जिवित) असलेल्या बांधकाम कामगारांच्या पहिल्या दोन पाल्यांना या योजनेचा लाभ मिळू शकतो.
13 जुलै 2026 च्या सुधारित शैक्षणिक सहाय्य योजनेच्या शासन निर्णयातील अटींनुसार पात्रता पुढीलप्रमाणे आहे.
- पालक महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाकडे नोंदणीकृत असणे आवश्यक आहे.
- बांधकाम कामगाराची नोंदणी सक्रिय (Live / Active) असणे आवश्यक आहे.
- लाभार्थी मूल इयत्ता पहिली ते आठवीमध्ये शिक्षण घेत असावे.
- नोंदणीकृत बांधकाम कामगारांच्या पहिल्या दोन पाल्यांनाच लाभ मिळेल.
- पती आणि पत्नी दोघेही मंडळाकडे बांधकाम कामगार म्हणून नोंदणीकृत असतील, तरी केवळ एकच लाभ अनुज्ञेय राहील.
तिसऱ्या मुलाला लाभ मिळणार का?
शासन निर्णयात स्पष्टपणे पहिल्या दोन पाल्यांचा उल्लेख आहे. त्यामुळे या निर्णयानुसार तिसऱ्या मुलाचा या योजनेत समावेश नाही.
एका मुलाला किती वेळा संच मिळेल?
13 जुलै 2026 च्या सुधारित शैक्षणिक सहाय्य योजनेनुसार इयत्ता पहिली ते आठवी या कालावधीत प्रत्येक पात्र पाल्याला एकदाच या संचाचा लाभ मिळेल. मात्र मूलभूत वस्तू संचामध्ये बदल करण्यात आल्यास नवीन संचासाठी पुन्हा पात्रता लागू होऊ शकते.
मूलभूत वस्तू संच सहाय्य योजना साठी आवश्यक कागदपत्रे
13 जुलै 2026 च्या सुधारित शैक्षणिक सहाय्य योजनेच्या शासन निर्णयातील परिशिष्ट-अ नुसार मूलभूत वस्तू संचासाठी पुढील कागदपत्रे नमूद आहेत.
- पाल्याचे आधार ओळखपत्र (Aadhaar Card)
- पाल्याचे शाळेचे ओळखपत्र (School ID Card)
- चालू शैक्षणिक वर्षाचे बोनाफाईड प्रमाणपत्र (Bonafide Certificate)
याशिवाय बांधकाम कामगाराची नोंदणी सक्रिय असणे आवश्यक आहे. अर्ज किंवा वितरण प्रक्रियेसाठी मंडळाकडून पुढे काही अतिरिक्त कागदपत्रे मागितली गेल्यास अधिकृत सूचनांनुसार ती उपलब्ध करून द्यावीत.
Bandhkam Kamgar Mulbhut Vastu Sanch Yojana 2026 अर्ज प्रक्रिया
अनेक बांधकाम कामगारांना या योजनेचा ऑनलाइन अर्ज कुठे करायचा आणि अर्ज कधी सुरू होणार, असा प्रश्न पडत आहे.
महत्त्वाचे: 30 ऑक्टोबर 2026 च्या शासन निर्णयात या वस्तू संचासाठी स्वतंत्र ऑनलाइन अर्ज सुरू होण्याची तारीख, अंतिम तारीख किंवा स्वतंत्र अर्जाची लिंक नमूद केलेली नाही. या निर्णयाद्वारे योजनेला प्रशासकीय व वित्तीय मान्यता देण्यात आली असून अंमलबजावणीची कार्यवाही करण्यासाठी मंडळाचे सचिव तथा मुख्य कार्यकारी अधिकारी यांना प्राधिकृत करण्यात आले आहे.
सध्या बांधकाम कामगारांनी काय करावे?
- सर्वप्रथम आपली बांधकाम कामगार नोंदणी सक्रिय (Live) आहे की नाही ते तपासा.
- नोंदणीची मुदत संपली असल्यास अधिकृत मंडळाच्या संकेतस्थळावर नूतनीकरणासंबंधी सूचना तपासा.
- लाभार्थी मुलाचे आधार कार्ड, शाळेचे ओळखपत्र आणि चालू शैक्षणिक वर्षाचे बोनाफाईड प्रमाणपत्र तयार ठेवा.
- मूलभूत वस्तू संचाच्या अर्जाची किंवा वितरणाची अधिकृत सूचना मंडळाकडून प्रसिद्ध होते का ते तपासा.
- तालुका बांधकाम कामगार सुविधा केंद्र किंवा संबंधित कामगार कार्यालयाकडून अधिकृत माहिती घ्या.
योजनेचा स्वतंत्र अर्ज सुरू झाल्याची अधिकृत घोषणा होईपर्यंत कोणत्याही अनधिकृत वेबसाइटवर अर्ज भरू नका किंवा पैसे देऊ नका.
मूलभूत वस्तू संच सहाय्य योजना किती निधी मंजूर झाला आहे?
30 ऑक्टोबर 2026 च्या शासन निर्णयानुसार या योजनेचा खर्च महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाकडे जमा होणाऱ्या उपकर निधीतून भागविण्यास शासनाने मान्यता दिली आहे.
मात्र या शासन निर्णयामध्ये एका संचाची स्वतंत्र किंमत किंवा संपूर्ण योजनेसाठी मंजूर केलेली एकूण रुपयांची रक्कम नमूद केलेली नाही. त्यामुळे संचाची किंमत किंवा रोख आर्थिक मदत याबाबत कोणताही आकडा गृहीत धरू नये.
22 वस्तूंचा संच कसा निश्चित करण्यात आला?
या योजनेसाठी कोणत्या वस्तू द्याव्यात हे ठरविण्यासाठी शासनाच्या स्तरावर वस्तू निवड समिती स्थापन करण्यात आली होती. या समितीने निपुण महाराष्ट्र अभियानांतर्गत दिल्या जाणाऱ्या 34 वस्तूंच्या संचाचा तसेच बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या 23 वस्तूंच्या संचाचा अभ्यास केला.
त्यानंतर विद्यार्थ्यांसाठी 22 प्रकारच्या वस्तूंचा अंतिम संच निश्चित करण्यात आला. मंडळाच्या 11 ऑगस्ट 2026 रोजी झालेल्या बैठकीतील ठराव क्रमांक 66(7)/2026 नुसार या प्रस्तावाला मान्यता देण्यात आली. त्यानंतर 30 ऑक्टोबर 2026 रोजी महाराष्ट्र शासनाने प्रशासकीय व वित्तीय मान्यता दिली.
बांधकाम कामगारांसाठी इतर उपयुक्त माहिती
बांधकाम कामगार आणि त्यांच्या कुटुंबीयांसाठी विविध शासकीय योजना, अर्ज प्रक्रिया, शासन निर्णय आणि आवश्यक सेवांची माहिती जाणून घेण्यासाठी खालील विभागांना भेट द्या.
Important Links
| महत्त्वाची माहिती | लिंक |
|---|---|
| सुधारित शैक्षणिक सहाय्य योजना शासन निर्णय (13 जुलै 2026) | GR PDF पहा |
| मूलभूत वस्तू संच सहाय्य योजना शासन निर्णय (GR PDF) | GR डाउनलोड करा |
| विविध योजनांच्या लाभाचे | चेक करा |
| महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळ | अधिकृत वेबसाईट |
| बांधकाम कामगार नोंदणी व नूतनीकरण | अधिकृत संकेतस्थळावर जा |
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
1. बांधकाम कामगारांच्या मुलांना किती वस्तू मिळणार आहेत?
या योजनेअंतर्गत 22 प्रकारच्या एकूण 49 वस्तूंचा शैक्षणिक साहित्य संच देण्यास शासनाने मान्यता दिली आहे.
2. कोणत्या वर्गातील मुलांना या योजनेचा लाभ मिळेल?
नोंदणीकृत सक्रिय बांधकाम कामगारांची पहिली दोन मुले इयत्ता पहिली ते आठवीमध्ये शिकत असल्यास पात्र ठरू शकतात.
3. या योजनेचा नवीन GR कधी प्रसिद्ध झाला?
महाराष्ट्र शासनाच्या कामगार विभागाने 30 ऑक्टोबर 2026 रोजी मूलभूत वस्तू संच सहाय्य योजनेला प्रशासकीय व वित्तीय मान्यता देणारा शासन निर्णय प्रसिद्ध केला.
4. बांधकाम कामगाराची नोंदणी सक्रिय असणे आवश्यक आहे का?
होय. संबंधित बांधकाम कामगाराची मंडळाकडील नोंदणी सक्रिय (Live) असणे आवश्यक आहे.
5. मुलांना सोलर लॅम्प आणि अभ्यासाचे टेबल मिळणार का?
होय. मंजूर वस्तूंच्या यादीमध्ये एक सोलर लॅम्प आणि एक फोल्डिंग अभ्यास टेबल समाविष्ट आहे.
6. या योजनेचा ऑनलाइन अर्ज सुरू झाला आहे का?
30 ऑक्टोबर 2026 च्या शासन निर्णयात ऑनलाइन अर्ज सुरू होण्याची तारीख किंवा स्वतंत्र अर्ज लिंक दिलेली नाही. पुढील सूचनांसाठी अधिकृत मंडळाचे संकेतस्थळ तपासा.
7. या योजनेत पैसे मिळणार की वस्तू?
या योजनेत पात्र मुलांना वस्तूंचा संच दिला जाणार आहे. थेट रोख रक्कम देण्याची तरतूद या GR मध्ये नमूद नाही.
8. पती-पत्नी दोघेही बांधकाम कामगार म्हणून नोंदणीकृत असल्यास किती लाभ मिळेल?
दोघांचीही मंडळाकडे नोंदणी असल्यास या योजनेअंतर्गत केवळ एकच लाभ अनुज्ञेय राहील.
9. एका मुलाला इयत्ता पहिली ते आठवीदरम्यान किती वेळा संच मिळेल?
नियमांनुसार या कालावधीत एका मुलाला एकदाच लाभ मिळेल. मात्र वस्तू संचामध्ये बदल झाल्यास नवीन संचासाठी पात्रता लागू होऊ शकते.
निष्कर्ष
Bandhkam Kamgar Mulbhut Vastu Sanch Yojana 2026 ही महाराष्ट्रातील नोंदणीकृत सक्रिय बांधकाम कामगारांच्या मुलांसाठी महत्त्वाची शैक्षणिक सहाय्य योजना आहे. या योजनेअंतर्गत इयत्ता पहिली ते आठवीमध्ये शिकणाऱ्या पहिल्या दोन पाल्यांना 22 प्रकारच्या एकूण 49 वस्तूंचा संच देण्यास शासनाने मान्यता दिली आहे.
मात्र स्वतंत्र ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया किंवा वस्तू वितरणाची तारीख अद्याप 30 ऑक्टोबरच्या GR मध्ये नमूद केलेली नाही. त्यामुळे बांधकाम कामगारांनी आपली नोंदणी सक्रिय ठेवावी, आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवावीत आणि अर्ज व वितरणाबाबतच्या अधिकृत सूचनांसाठी मंडळाच्या संकेतस्थळाला भेट द्यावी.
महाराष्ट्रातील सरकारी योजना, नवीन शासन निर्णय (GR), मूलभूत वस्तू संच सहाय्य योजना आणि ऑनलाइन सेवांची माहिती मिळवण्यासाठी Sarkari Vigyapan ला भेट देत राहा.
