Cyber Crime Complaint Online: आजच्या डिजिटल युगात ऑनलाइन फसवणूक, बँक खात्यातून पैसे काढणे, सोशल मीडिया अकाउंटचा गैरवापर, बनावट वेबसाइट आणि इतर सायबर गुन्ह्यांच्या घटना वाढत आहेत. अशा प्रकारच्या गुन्ह्यांची तक्रार भारत सरकारच्या राष्ट्रीय सायबर क्राइम रिपोर्टिंग पोर्टलवर ऑनलाइन करता येते.
Table of Contents
या पोर्टलवरून तुम्ही सायबर गुन्ह्याची तक्रार दाखल करू शकता, तक्रारीची स्थिती तपासू शकता तसेच सोशल मीडिया संबंधित गैरवापराची तक्रारही नोंदवू शकता. तक्रार दाखल करण्यापूर्वी आवश्यक माहिती आणि कागदपत्रे तयार ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
Cyber Crime Complaint Online कशी करावी?
- सर्वप्रथम अधिकृत वेबसाइट cybercrime.gov.in उघडा.
- तक्रार दाखल करण्यासाठी Register a Complaint किंवा संबंधित पर्याय निवडा.
- पोर्टलवर दिलेल्या सूचनांनुसार लॉगिन किंवा नोंदणीची प्रक्रिया पूर्ण करा.
- गुन्ह्याच्या प्रकारानुसार योग्य तक्रार श्रेणी निवडा.
- घटनेची तारीख, वेळ आणि संपूर्ण माहिती भरा.
- आवश्यक ओळखपत्र आणि संबंधित पुरावे अपलोड करा.
- सर्व माहिती तपासून तक्रार सबमिट करा.
- तक्रार क्रमांक किंवा acknowledgement number सुरक्षित ठेवा.
तक्रार दाखल करण्यापूर्वी कोणती माहिती तयार ठेवावी?
सायबर क्राइमची तक्रार दाखल करण्यापूर्वी खालील माहिती आणि कागदपत्रे तयार ठेवा.
1. आवश्यक माहिती (Mandatory Information)
- घटनेची तारीख आणि वेळ: ज्या दिवशी आणि ज्या वेळी सायबर गुन्हा घडला, ती माहिती तयार ठेवा.
- घटनेचा तपशील: घटनेची माहिती किमान 200 अक्षरांमध्ये लिहून ठेवा. मजकुरात विशेष चिन्हांचा वापर करू नका. उदाहरणार्थ # $ @ ^ * ` ’ ’ ~ | ! ही चिन्हे टाळा.
- ओळखपत्र: तक्रारदाराचे कोणतेही एक राष्ट्रीय ओळखपत्र तयार ठेवा. जसे Voter ID, Driving Licence, Passport, PAN Card किंवा Aadhaar Card.
- ओळखपत्राची फाईल: ओळखपत्राची सॉफ्ट कॉपी .jpeg, .jpg किंवा .png फॉरमॅटमध्ये असावी. फाईलचा आकार 5 MB पेक्षा जास्त नसावा.
- घटनेशी संबंधित पुरावे: सायबर गुन्ह्याशी संबंधित सर्व आवश्यक पुरावे तयार ठेवा. प्रत्येक फाईलचा आकार 10 MB पेक्षा जास्त नसावा.
2. आर्थिक फसवणूक झाल्यास आवश्यक माहिती
जर तुमची ऑनलाइन आर्थिक फसवणूक झाली असेल किंवा बँक खाते, UPI अथवा वॉलेटमधून पैसे गेले असतील, तर खालील माहिती तयार ठेवा.
- बँक, वॉलेट किंवा मर्चंटचे नाव.
- Transaction ID किंवा UTR Number.
- व्यवहाराची तारीख.
- फसवणुकीची रक्कम (Fraud Amount).
3. ऐच्छिक माहिती (Optional / Desirable Information)
तुमच्याकडे उपलब्ध असल्यास संशयित व्यक्ती किंवा वेबसाइटबाबत खालील माहितीही द्या.
- संशयित वेबसाइटची URL किंवा सोशल मीडिया हँडल.
- संशयित व्यक्तीचा मोबाइल नंबर.
- संशयित व्यक्तीचा ई-मेल आयडी.
- बँक खाते क्रमांक.
- संशयित व्यक्तीचा पत्ता.
- संशयित व्यक्तीचा फोटो (.jpeg, .jpg किंवा .png फॉरमॅटमध्ये, कमाल 5 MB).
- संशयित व्यक्तीची ओळख पटवण्यासाठी उपयोगी पडणारे इतर दस्तऐवज.
सायबर क्राइम तक्रारीची स्थिती कशी तपासावी?
तक्रार दाखल केल्यानंतर तिची स्थिती जाणून घेण्यासाठी Cyber Crime Portal वरील Check Status पर्याय वापरा. त्यासाठी तक्रार क्रमांक आणि पोर्टलवर मागितलेली आवश्यक माहिती तयार ठेवा.
तक्रारीची स्थिती तपासण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा.
Check Complaint Status – तक्रारीची स्थिती तपासा
महत्त्वाच्या सूचना
- तक्रार दाखल करताना घटनेची खरी आणि अचूक माहिती द्या.
- बँक व्यवहाराचे SMS, स्क्रीनशॉट, UTR क्रमांक आणि इतर पुरावे सुरक्षित ठेवा.
- तक्रार सबमिट केल्यानंतर मिळालेला तक्रार क्रमांक जतन करा.
- संशयित व्यक्तीची माहिती उपलब्ध नसल्यास ती बनवून लिहू नका.
- ऑनलाइन आर्थिक फसवणूक झाल्यास तक्रार करण्यास विलंब करू नका.
Important Links
| सेवा | लिंक |
| तक्रार दाखल करा (Register a Complaint) | येथे क्लिक करा |
| तक्रारीची स्थिती तपासा (Check Complaint Status) | येथे क्लिक करा |
| अनामिक तक्रार नोंदवा (Report Anonymously) | येथे क्लिक करा |
| सोशल मीडिया गैरवापराबाबत तक्रार (Report Abuse on Social Media) | येथे क्लिक करा |
| अधिकृत वेबसाइट (Official Website) | येथे क्लिक करा |
निष्कर्ष
सायबर गुन्ह्याची तक्रार ऑनलाइन दाखल करण्यासाठी भारत सरकारचे National Cyber Crime Reporting Portal उपयुक्त आहे. तक्रार करण्यापूर्वी घटनेचा तपशील, ओळखपत्र, आर्थिक व्यवहाराची माहिती आणि संबंधित पुरावे तयार ठेवा. योग्य माहिती भरून तक्रार दाखल करा आणि मिळालेला तक्रार क्रमांक सुरक्षित ठेवा.
अन्य सभी महाराष्ट्र सरकारी काम यहाँ क्लिक करके कर सकते हैं
